25/09/2016

Định luật Murphy (Murphy Law)






Định luật Murphy là một nguyên tắc triết học hài hước, nó được hiểu như sau:Nếu một điều gì xấu có khả năng xảy ra thì chắc chắn nó sẽ xảy ra. (Anything that can go wrong, will go wrong.)

Định luật Murphy còn được gọi là “định luật bánh bơ”, bởi Edward A. Murphy đã dùng hiện tượng“bánh mì phết bơ” để chứng minh ra nó vào năm 1949. Hãy tưởng tượng, nếu bạn đánh rơi miếng bánh sandwich thơm ngon có trét bơ lên một mặt. Chắc chắn trong đa số lần, miếng bánh của bạn sẽ rơi úp mặt có bơ (mặt ngon nhất) xuống đất.






Sau đây là một số định luật cụ thể suy ra từ định luật Murphy:






1. Nếu bạn để mặc các vấn đề, chúng sẽ chỉ trở nên tồi tệ hơn.

2. Khi bạn dự định bắt tay vào làm việc gì, thế nào bạn cũng có một việc khác phải làm trước.

3. Không có gì đơn giản như là thoạt tiên bạn tưởng.

4. Mọi việc đều tốn nhiều thời gian hơn là bạn nghĩ.

5. Nếu có nhiều điều có thể xảy ra, thường thì điều tệ hại nhất sẽ xảy ra.

6. Thiên nhiên luôn vạch ra những sai lầm đang được con người cố tình che giấu.

7. Mọi việc bao giờ cũng tốn kém hơn là bạn trù tính.

8. Dính líu vào một vụ việc bao giờ cũng dễ hơn là thoát khỏi việc đó.

9. Không thể nào khiến cho mọi việc “thật rõ ràng, đến anh ngốc cũng hiểu” được bởi vì những anh ngốc lại rất thông minh.

10. Mỗi một giải pháp lại phát sinh ra một vấn đề mới.

11. Hay đến đâu mà nhiều quá cũng sẽ nhàm chán.

12.Nếu bạn tìm cách làm vừa lòng tất cả mọi người, thế nào cũng sẽ có người mất lòng.

13. Nếu bạn làm dối trong một thời gian dài, thế nào cũng có lúc vỡ lở.

14. Khi bạn thử làm cho mọi việc thật rõ ràng dễ hiểu, bạn chỉ khiến mọi người rối trí.

15. Nói rằng có 50% khả năng thành công nghĩa là có 75% khả năng thất bại.

16. Không có hai vật gì có thế thay thế được cho nhau một cách hoàn hảo.

17. Trong mọi con tính, những con số có vẻ hiển nhiên đúng lại chính là nguyên do dẫn đến sai lầm.

18. Nếu có nhiều người cùng mắc lỗi trong một việc, trách nhiệm sẽ chẳng thuộc về ai cả.

19. Nếu bạn chưa tìm thì cũng chưa có gì bị mất cả.

20. Nếu có 3 sự kiện có thể xảy ra trong vòng vài tháng thì rất có thể chúng sẽ xảy ra trong cùng một buổi tối và rất có thể sẽ là tối… hôm nay.

Ứng dụng:

21. Luật gia vị: “20% khác biệt thêm vào bên trong tạo nên 80% sự khác biệt bên ngoài”. Gia vị chỉ thêm vào 2 phần về lượng nhưng có thể gây ra phản ứng huy động 80% năng lượng của những thứ khác.

22. Luật nghệ thuật (Nghệ sĩ Woody Allen): “Thành công của cuộc đời là 20% nghệ thuật và 80% thể hiện”. Có thể nghiệm ra Thể hiện là những tình huống lãnh đạo quản lý còn Nghệ thuật là tri thức, kỹ năng giúp ta sử dụng trong các tình huống.

23. Luật uy tín. Giữ lời hứa đóng vai trò 80% cơ hội vay tiếp

24. Âm dương hài hòa có nghĩa là 20% dương và 80% âm.

25. Dành 20% sức lực làm thật tốt một điều cho một người có thể giành được 80% sự tự do khỏi người đó. Ví dụ như dành 20% thời gian quan tâm tình cảm người yêu sẽ có 80% thời gian tự do.

26. 20% nguồn lực được khai thác còn 80% là lãng phí, chưa khai thác tốt.

27. Thực hiện được 80% mục tiêu và phát sinh 20% vấn đề khác.

28. Tội lỗi là 20% bẩm sinh và 80% do đào tạo

29. Hợp lý hóa 20% bên ngoài sử dụng được 80% nguồn lực bên trong; Hợp lý hóa 20% nguồn lực bên trong sử dụng được 80% nguồn lực bên ngoài.

30. Khi nói có 60% cơ hội thành công nghĩa là cùng lắm chỉ có 40%

31. Để nhận được 10 đồng đầu tư cần có 2 đồng vốn đối ứng. 2 đồng đó chỉ nhằm thuyết phục về khả năng làm tăng khả năng sinh lợi của 8 đồng còn lại. Có thể 2 đồng rồi sẽ rơi vãi nhưng 8 đồng sẽ dùng đúng cho sáng tạo và thực hiện.

Đây là một vài ví dụ về định luật Murphy:

1. Đồng phục chia làm 2 loại: 1 loại quá bé và 1 loại quá to.

2. Khi cần phải làm một việc gì đó rất gấp, bạn luôn phải nhờ một người bận nhất.

3. Ngày mà bạn quyết định nghỉ học/làm để ngủ nướng thì bạn dậy sớm nhất nhà.

4. Khi đi trên đường thì trời mưa to, thời tiết xấu, lúc về đến nhà thì mưa tạnh.

5. Những đồ dùng cần thiết nếu làm rơi sẽ lăn vào cái xó khó moi ra nhất.

6. Nếu bạn chẳng may bấm nhầm số điện thoại, bạn sẽ không bao giờ thấy số bận và sẽ luôn có người lạ nhấc máy trả lời.

7. Khi bạn cố gắng chứng minh cho người khác rằng cái máy không hoạt động, nó sẽ tự nhiên hoạt động.

8. Khi bạn chuẩn bị ngồi xuống để thưởng thức ly cà phê nóng, người khác sẽ nhờ bạn một việc mà bạn sẽ phải làm cho đến khi ly cà phê nguội đi.

9. Khi bạn đang xếp hàng, hàng người bên cạnh bạn luôn di chuyển về phía trước nhanh hơn.

10. Ai cười cuối cùng là người chậm hiểu.


11. Bạn không bao giờ có đủ 1 là tiền, 2 là thời gian.

12. Đến lúc bạn cắt móng tay xong thì vài tiếng sau bạn lại cần cạy mở hoặc bóc thứ gì đó.

13. Mọi công việc bất kỳ đều dễ đối với những người không phải làm nó.

14. Tưởng chừng ném viên sỏi qua cửa sổ rất dễ, nhưng lần đầu bạn luôn ném trúng cái song sắt và viên sỏi bật lại.

15. Một vật đang rơi luôn tiếp đất bằng phần dễ bị vỡ nhất.

16. Không cần biết bạn tìm mua một thứ đồ bất kỳ lâu và mệt mỏi đến thế nào, sau khi quyết định mua nó xong thì bạn sẽ thấy một cửa hàng nào đó bán với giá rẻ hơn.

17. Kỷ lục và những màn trình diễn tuyệt vời nhất luôn xảy ra khi bạn làm một mình và không ai thấy cả.

18. Những lúc bạn muốn biển diễn cho mọi người là những lúc bạn sẽ phải mắc sai lầm nhỏ hoặc khiến khán giả cười nhạo.

19. Nói với một đứa trẻ rằng số sao trên trời bằng số tóc trên đầu thì nó sẽ tin bạn. Nói rằng chiếc ghế vừa mới sơn vẫn còn ướt thì nó sẽ sờ vào xem có đúng không.

20. Bắt buộc phải có thứ gì đó xung quanh quấy rối không cho phép bạn lập kỷ lục Flappy Bird.

21. Kỷ lục và những màn trình diễn tuyệt vời nhất luôn xảy ra khi bạn làm một mình và không ai thấy cả.

22. Hết 6 ngày trong tuần bạn đều mang theo ô mặc dù trời tạnh ráo. Buổi sáng cuối tuần tươi đẹp, trời đang xanh trong bỗng đổ mưa to, còn bạn thì ở ngoài đường, diện bộ đồ đẹp nhất và quên mang dù!


23. Bạn xếp hàng tính tiền trong siêu thị, thấy hàng bên cạnh tính nhanh hơn liền bỏ sang hàng đó. Ngờ đâu bạn vừa sang, máy tính tiền của hàng này bỗng bị hỏng và bạn tiếp tục chờ.

24. Nếu có một ống nghiệm rơi ra từ giá đỡ thì nó thường chứa mẫu vật quan trọng nhất.

25. Bạn thường quên chìa khóa cửa vào ngày mà mọi người khác không có ở đó.

27. Máy chiếu thường hỏng vào ngày diễn ra buổi thuyết trình.

28. Nếu đặt 2 câu hỏi trong một bức thư, thường sẽ nhận được câu trả lời cho câu hỏi ít quan trọng hơn.

29. Nếu tìm cách làm vừa lòng tất cả mọi người, chắc chắn sẽ có người mất lòng.

30. Tìm ra giải pháp cho một vấn đề luôn làm nảy sinh những vấn đề mới.

31. Nếu một sai sót có thể xảy ra, thì sai sót nào gây hiệu quả nghiêm trọng nhất chắc chắn sẽ xuất hiện.

32. Làm bất cứ việc gì cũng mất nhiều thời gian hơn bạn nghĩ.

33. Trong một phép toán, những con số có vẻ hiển nhiên đúng lại là nguyên nhân gây sai lệch.
Nguyên tắc Murphy cảnh báo, nếu không muốn tình huống xấu xảy ra, hãy hạn chế sai sót hết mức có thể (chẳng hạn, luôn mang theo dù). Bởi chỉ cần có khả năng, việc xấu có rất nhiều cơ hội trở thành hiện thực.

Không ít nhà khoa học phủ nhận định luật Murphy và khẳng định đó chỉ là kết quả của việc chọn lọc ký ức: ta thường nhớ lâu hơn những gì không tốt nên cảm thấy chúng thường xảy ra hơn, thế thôi! Để chứng minh Murphy sai, họ đã nỗ lực tính toán, thử nghiệm bằng mọi lý thuyết trong tất cả các lĩnh vực nhưng đều thất bại. Thật ngạc nhiên, kết quả cho thấy tình huống xấu luôn có xác suất xảy ra cao hơn. Chỉ riêng trường hợp “bánh bơ”, dù lặp lại thí nghiệm bao nhiêu lần thì hết 90% số lần mặt có bơ sẽ úp xuống.

Mặt khác, nhiều người còn nhầm tưởng Murphy là định luật mang nghĩa tiêu cực. Thực ra, luật Murphy là nguyên tắc cực kỳ giá trị và hữu ích:

• Một mặt, giúp dự đoán tất cả tình huống xấu có khả năng xảy ra. Khoa học đã chứng minh, cảm giác mất kiểm soát là nhân tố quyết định tạo ra căng thẳng. Nhờ tiên liệu trước, ta chuẩn bị tâm lý đối mặt với tình huống xấu nhất có thể.

• Mặt khác, giúp đề ra biện pháp để khắc phục, giảm bớt hoặc ứng phó với tình huống xấu đã tiên liệu. Như trong trường hợp Murphy, thí nghiệm của ông thất bại vì lắp ngược một cảm biến. Như vậy, khả năng lắp theo hai chiều của cảm biến (If there are two or more ways to do something…) đã khiến tình huống xấu hơn xảy ra. Bằng cách thiết kế lại để cảm biến chỉ cài được theo một chiều, Murphy không bao giờ mắc phải sai lầm cũ nữa.

Luật của Murphy: không chỉ là thành ngữ

Sau khi công bố, rất nhiều người vẫn xem Murphy là định luật “ngốc nghếch”, thường được dùng như thành ngữ “nói cho vui” chỉ thời điểm gặp xui xẻo.
Đến khi bước ngoặt xảy ra năm 1995, bài viết “Tumbling toast, Murphy’s Law and the fundamental constants” của Robert Mathews đăng trên tập san Eurpean Journal of Physics đã khẳng định: luật Murphy có thật. Bằng những khái niệm và định luật cơ học như moment ngẫu lực, lực hấp dẫn, gia tốc trọng trường, lực rơi tự do…; nghiên cứu của Robert cho thấy, luật Murphy là quy luật không thể tránh khỏi của vũ trụ.

Định luật Murphy cuối cùng đã được viết ra trong một phương trình:


Trong đó, P M là xác suất xảy ra tình huống xấu. K M là hằng số Murphy. F là tần số. U là tính cấp bách, C chỉ tính phức tạp của vấn đề, I là tầm quan trọng của kết quả. Các thông số C, U, I và F có thang điểm từ 1-10. Điền đầy đủ thông số vào phương trình và bạn sẽ có xác suất của tình huống xấu nhất có thể xảy ra cho vấn đề cụ thể.

Kết quả này mang đến cho Robert Mathews giải Ig Nobel Vật Lý năm 1996.

Trên cơ sở công thức Murphy, năm 2003, giải Ig Nobel Cơ khí một lần nữa vinh danh Edward A. Murphy cùng 2 nhà khoa học quá cố khác – John Paul Stapp và George Nichols – những đồng sự giúp ông chứng minh Luật Murphy. Mãi 54 năm sau khi công bố, định luật Murphy mới được công nhận.

Hãy đón đầu những bất ngờ khó chịu

Từ ngày công bố, kể cả những thời điểm chưa tìm ra công thức Murphy, Luật Murphy vẫn rất phổ biến trong ngành công nghiệp hàng không vũ trụ, một môi trường vốn khắc nghiệt và không khoan nhượng với sai lầm.

NASA cũng tin dùng luật Murphy như kim chỉ nam để tránh những thiếu sót “tưởng chừng không thể mắc phải”. Ai có thể tin được chỉ một mẩu dây điện sờn lại khiến tên lửa LockMart Titan 4 nổ tung năm 1998, và sự nhầm lẫn khó tin giữa đơn vị đo mét với đơn vị đo của Anh khi thiết kế đã làm tàu thăm dò Mars Climate Orbite của NASA đâm sầm xuống Hỏa năm 1999. Oái oăm thay, rất nhiều sai lầm tương tự xảy ra trước đó nhưng không được chú ý vì hậu quả không đáng kể. Nếu sớm áp dụng lý thuyết Murphy, hẳn NASA phải thiết kế sao cho tiết giảm tối đa trường hợp có thể sai sót, đặc biệt với tình huống có xác xuất Murphy cao.


Đến nay, luật Murphy không chỉ phổ biến trong các ngành công nghiệp kỹ thuật đòi hỏi độ an toàn cao mà còn biến thể thành nhiều nguyên tắc cho các lĩnh vực khác như: luật Murphy trong khoa học, luật Murphy trong tình yêu, luật Murphy trong kinh tế….

Định luật Murphy mở rộng: Nếu một điều xấu có khả năng xảy ra nhưng đã không xảy ra thì những hậu quả của việc điều xấu đó không xảy ra sẽ tồi tệ hơn rất nhiều so với trường hợp điều xấu đó đã xảy ra.



Tinh thần Murphy nhắc ta hãy cẩn trọng một cách vui vẻ. Mỗi người đều có thể mắc sai lầm nên hãy cẩn thận hết mức có thể. Quan tâm đến sai sót trong quá khứ để bớt đi nhiều lầm lẫn trong tương lai. Và nếu một điều xấu có khả năng xảy ra, nó hiển nhiên sẽ xảy đến, nên đừng chỉ chăm chăm tin tưởng vào lộ trình đầu tiên đã vạch sẵn. Suốt quá trình thực hiện công việc, cần liên tục đánh giá hiện tại, hoạch định cẩn thận cho tương lai và linh hoạt ứng biến với môi trường luôn thay đổi.

Như Murphy – sau khi công bố Định luật – từng nói:“Tôi không có ý bôi đen cuộc đời mà chỉ muốn các bạn đề phòng thường xuyên. Một khi đã đề phòng cẩn thận ta sẽ tránh được nhiều tình huống không vui. Thế thôi!

[Nguồn]

http://www.cesti.gov.vn/suoi-nguon-tri-thuc/murphy-dinh-luat-banh-bo/content/view/6382/287/82/1.html

http://kenhsinhvien.vn/topic/dinh-luat-murphy-la-gi-murphy-law.378159/
https://www.facebook.com/notes/vui-c%C3%B9ng-b%E1%BA%A1n/%C4%91%E1%BB%8Bnh-lu%E1%BA%ADt-murphy/584483291601376/

https://xoixeo.tumblr.com/

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét